Redakcja ZdajTransport ·
Jak zdać egzamin ADR: test 30 pytań, próg 2/3 i ważność 5 lat
Kierowca, który ma przewozić towary niebezpieczne w ilościach objętych pełnymi wymaganiami ADR, potrzebuje ważnego zaświadczenia ADR. Dostaje je po kursie i egzaminie, który zdaje się od razu w ośrodku szkolenia. Egzamin nie jest trudny, jeśli zna się jego formę: krótki test z trzema odpowiedziami, w którym liczą się szczegóły, takie jak numery na tablicy pomarańczowej, nalepki ostrzegawcze czy zakazy ładowania razem.
Poniżej opisujemy, kto musi mieć zaświadczenie, jak wygląda kurs i egzamin, jaki jest próg i jak przedłużyć uprawnienia.
Kto potrzebuje zaświadczenia ADR
Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych wymaga zaświadczenia ADR od kierowcy pojazdu, w stosunku do którego ADR wymaga ukończenia kursu. Zaświadczenie dostaje osoba, która:
- ukończyła 21 lat (wyjątek dotyczy kierowców pojazdów Sił Zbrojnych),
- spełnia wymagania stawiane kierowcom wykonującym przewóz drogowy w przepisach o ruchu drogowym i o transporcie drogowym,
- ukończyła odpowiedni kurs ADR (początkowy przy pierwszym zaświadczeniu, doskonalący przy przedłużeniu),
- zdała egzamin kończący ten kurs.
Kurs podstawowy jest bazą dla wszystkich kierowców. Kursy specjalistyczne są dodatkiem do niego:
- cysterny: kierowcy cystern stałych lub odejmowalnych o pojemności większej niż 1 m³, pojazdów-baterii powyżej 1 m³ oraz kontenerów-cystern, cystern przenośnych i MEGC o pojemności jednostkowej większej niż 3 m³,
- klasa 1: kierowcy przewożący materiały i przedmioty wybuchowe (z wyjątkiem podklasy 1.4 grupy zgodności S),
- klasa 7: kierowcy przewożący materiały promieniotwórcze.
Kurs przed egzaminem
ADR podaje minimalny czas zajęć teoretycznych w kursie początkowym. Godzina lekcyjna trwa 45 minut, a w ciągu dnia nie może być więcej niż 8 takich godzin.
| Kurs początkowy | Minimum zajęć teoretycznych |
|---|---|
| Podstawowy | 18 godzin lekcyjnych |
| Specjalistyczny: cysterny | 12 godzin lekcyjnych |
| Specjalistyczny: klasa 1 | 8 godzin lekcyjnych |
| Specjalistyczny: klasa 7 | 8 godzin lekcyjnych |
Do tego dochodzą indywidualne ćwiczenia praktyczne: co najmniej pierwsza pomoc, gaszenie pożaru i postępowanie po wypadku lub awarii. Kursy podstawowy i specjalistyczne można odbyć łącznie, jako kurs zintegrowany u jednego organizatora.
Egzamin przeprowadza się niezwłocznie po zakończeniu kursu, w terminie uzgodnionym przez ośrodek z marszałkiem województwa. Uczestnik musi przystąpić do egzaminu nie później niż 6 miesięcy od ukończenia kursu i w tym samym terminie może zdawać egzaminy poprawkowe.
Jak wygląda egzamin ADR
Egzamin odbywa się w ośrodku szkolenia przed dwuosobową komisją powołaną przez marszałka województwa. Przewodniczącym jest przedstawiciel marszałka, a członkiem przedstawiciel ogólnopolskiej organizacji przewoźników lub kierowców albo ośrodka, który prowadził kurs.
Przed egzaminem trzeba mieć zaświadczenie o ukończeniu kursu i wypełnić formularz zgłoszeniowy, a komisja sprawdza dokument tożsamości. Test pisze jednocześnie najwyżej 25 osób, w wydzielonej sali. Pytania pochodzą z katalogu zatwierdzonego przez ministra właściwego do spraw transportu i są jednokrotnego wyboru z trzema odpowiedziami.
| Test | Liczba pytań | Czas | Próg 2/3 |
|---|---|---|---|
| Kurs podstawowy | 30 | 60 minut | 20 poprawnych |
| Cysterny | 18 | 40 minut | 12 poprawnych |
| Klasa 1 | 15 | 30 minut | 10 poprawnych |
| Klasa 7 | 15 | 30 minut | 10 poprawnych |
Egzamin jest zdany, jeśli masz co najmniej 2/3 poprawnych odpowiedzi z każdego zdawanego testu. Przy kursie zintegrowanym, na przykład podstawowym z cysternami, każdy test liczy się osobno: dobry wynik z jednego nie nadrabia słabego wyniku z drugiego.
Jeżeli uważasz, że egzamin przebiegał nieprawidłowo, możesz w ciągu 7 dni złożyć pisemną skargę do marszałka województwa. Gdy uzna ją za zasadną, może nakazać powtórzenie egzaminu albo uznać go za zdany.
O co pytają na teście z kursu podstawowego
Zakres kursu podstawowego wyznacza ADR (dział 8.2.2.3.2). Na egzaminie wracają te same tematy:
- ogólne wymagania dotyczące przewozu i główne rodzaje zagrożeń,
- ochrona środowiska i kontrola przewozu odpadów,
- środki bezpieczeństwa właściwe dla różnych zagrożeń,
- postępowanie po wypadku: pierwsza pomoc, bezpieczeństwo ruchu, sprzęt ochronny,
- oznakowanie, nalepki ostrzegawcze i tablice barwy pomarańczowej,
- co kierowca powinien, a czego nie powinien robić w czasie przewozu,
- przeznaczenie wyposażenia technicznego pojazdu,
- zakazy ładowania razem oraz środki ostrożności przy załadunku i rozładunku,
- odpowiedzialność cywilna i transport kombinowany,
- manipulowanie sztukami przesyłek i ich układanie,
- ograniczenia przejazdu przez tunele i zachowanie w tunelu,
- ochrona towarów niebezpiecznych.
Kursy specjalistyczne dokładają własny zakres. Na cysternach to przede wszystkim zachowanie pojazdu z przemieszczającym się ładunkiem, wymagania dla pojazdów, napełnianie i opróżnianie oraz świadectwa dopuszczenia i oznakowanie. W klasie 1 liczą się zagrożenia materiałów wybuchowych i zasady ładowania razem, a w klasie 7 promieniowanie jonizujące, pakowanie, układanie i postępowanie po wypadku z materiałem promieniotwórczym.
Jak zdać za pierwszym razem
Przy trzech odpowiedziach trudno zgadywać, a łatwo pomylić dwa podobne pojęcia, na przykład tablicę pomarańczową z numerami z nalepką ostrzegawczą. Kilka zasad, które pomagają:
- Ucz się na pytaniach z wyjaśnieniem, nie na samych odpowiedziach. W trybie nauki po każdym pytaniu widzisz, z czego wynika poprawna odpowiedź, a część pytań ma cytat przepisu.
- Czytaj wyjaśnienia także przy pytaniach, na które odpowiedziałeś dobrze. Przy krótkim teście jedna luka w tabeli czy oznakowaniu kosztuje więcej niż w długim.
- Rozwiąż egzamin próbny w formacie komisji: test ADR podstawowy ma 30 pytań, 60 minut i próg 20. Jeśli robisz też kurs specjalistyczny, przećwicz osobno cysterny, klasę 1 albo klasę 7.
- Wracaj do błędów. Pytania, w których się mylisz, wracają w powtórkach, a całą pulę przejrzysz w bazie pytań.
Nasze pytania są autorskie i oparte na przepisach ADR oraz ustawie. Uczą zakresu egzaminu, ale nie są kopią katalogu, z którego korzysta komisja.
Zaświadczenie ADR: wydanie, ważność i przedłużenie
Po egzaminie przewodniczący komisji w ciągu 3 dni przekazuje protokół marszałkowi, a marszałek w ciągu 14 dni od egzaminu wydaje zaświadczenie i wysyła je za potwierdzeniem odbioru (na wniosek można je odebrać w urzędzie marszałkowskim). Opłata za wydanie zaświadczenia ADR wynosi 50 zł.
Zaświadczenie jest ważne 5 lat od dnia zdania egzaminu i jest uznawane w innych państwach stosujących ADR. Żeby je przedłużyć, trzeba w ciągu 12 miesięcy przed upływem ważności ukończyć kurs doskonalący i zdać egzamin. Marszałek wydaje wtedy nowe zaświadczenie na kolejne 5 lat, liczone od dnia, w którym kończy się ważność dotychczasowego. Kurs doskonalący trwa co najmniej połowę czasu kursu początkowego (przy kursach zintegrowanych co najmniej dwa dni), a zamiast niego można przejść ponownie kurs początkowy.
Uprawnienia da się też rozszerzyć w trakcie ważności: po kursie specjalistycznym zdaje się tylko część specjalistyczną egzaminu. Rozszerzenie nie może jednak trwać dłużej niż ważność zaświadczenia, które już masz.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 643 ze zm.), art. 20-25 (wymagania, komisja, termin 6 miesięcy, ważność i przedłużenie).
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2024 r. w sprawie egzaminów dla kierowców przewożących towary niebezpieczne (Dz.U. 2024 poz. 964), § 9-11 (test, czas, próg) i § 18 (opłata).
- Umowa ADR, załączniki A i B w wersji 2025 (Dz.U. 2025 poz. 642), dział 8.2 (rodzaje kursów, zakres, czas trwania, kurs doskonalący).
Materiał ma charakter pomocniczy w przygotowaniu do egzaminu i nie zastępuje przepisów ani informacji ośrodka szkolenia i urzędu marszałkowskiego.
Gotowy, żeby sprawdzić wiedzę?
Rozwiąż egzamin próbny