Redakcja ZdajTransport ·
Certyfikat kompetencji zawodowych: jak wygląda egzamin w ITS
Firma, która chce wykonywać zawód przewoźnika drogowego, musi mieć zarządzającego transportem z kompetencjami zawodowymi. Potwierdza je certyfikat kompetencji zawodowych (CKZ), który wydaje Instytut Transportu Samochodowego (ITS) po zdanym egzaminie. To egzamin z prawa, finansów i organizacji przewozów, a nie z prowadzenia pojazdu, i ma swoją pułapkę: dobry wynik z samego testu nie wystarcza.
Komu potrzebny jest certyfikat
Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 stawia przewoźnikowi drogowemu cztery wymogi: siedzibę w państwie członkowskim, dobrą reputację, zdolność finansową i kompetencje zawodowe. Przewoźnik wyznacza co najmniej jedną osobę fizyczną, zarządzającego transportem, która w sposób rzeczywisty i ciągły kieruje jego operacjami transportowymi. To ona musi wykazać się wiedzą z załącznika I do rozporządzenia, a w Polsce robi to, zdając egzamin na certyfikat.
Egzamin zdaje się w wariancie dla przewozu rzeczy albo dla przewozu osób. Struktura jest ta sama, różnią się pytania o rynek i przepisy szczególne: w rzeczach mocno wybrzmiewają CMR, licencja wspólnotowa i kabotaż, a w osobach przewozy regularne i okazjonalne oraz prawa pasażerów.
Kto przeprowadza egzamin
Komisje egzaminacyjne działają przy Instytucie Transportu Samochodowego w Warszawie. Każda komisja ma przewodniczącego oraz dwóch członków: jednego spośród pracowników ITS i jednego spośród przedstawicieli organizacji działających na rzecz transportu drogowego. Szczegółowe warunki i tryb egzaminu określa regulamin opracowany przez ITS i zatwierdzony przez ministra właściwego do spraw transportu.
Katalog pytań i katalog zadań nie stanowią informacji publicznej, więc oficjalnej bazy pytań nie ma w internecie.
Jak wygląda egzamin
Ustawa o transporcie drogowym dzieli egzamin na dwie części pisemne, z których każda daje połowę wszystkich punktów.
| Część | Forma | Czas | Punkty |
|---|---|---|---|
| Test | 64 pytania z czterema odpowiedziami, po 8 z każdego modułu A-H | 120 minut | 64 (50%) |
| Zadanie egzaminacyjne | 2 przypadki praktyczne po 2 pytania, w tym zawsze jeden o czasie pracy kierowców | 120 minut | 64 (50%) |
Moduły testu odpowiadają dziedzinom z załącznika I do rozporządzenia 1071/2009:
- A: prawo cywilne,
- B: prawo handlowe,
- C: prawo socjalne (w tym czas pracy i czas jazdy kierowców),
- D: prawo podatkowe,
- E: działalność gospodarcza i zarządzanie finansami przedsiębiorstwa,
- F: dostęp do rynku,
- G: normy techniczne i techniczne aspekty działalności,
- H: bezpieczeństwo drogowe.
Ile punktów trzeba zdobyć
Żeby zdać, trzeba mieć co najmniej 50% punktów z każdej części i co najmniej 60% łącznie, czyli 77 ze 128 punktów. Ten drugi warunek jest łatwy do przeoczenia. Przykłady:
| Test (na 64) | Zadanie (na 64) | Razem (na 128) | Wynik |
|---|---|---|---|
| 45 | 32 | 77 | zdany |
| 38 | 38 | 76 | niezdany, mimo że każda część jest powyżej połowy |
| 60 | 30 | 90 | niezdany, bo zadanie poniżej 50% |
Wniosek praktyczny: przygotuj test z zapasem i nie odkładaj zadań na koniec. Silne zadanie wyrówna słabszy test, ale żadna część nie może spaść poniżej połowy.
Opłaty i zwolnienia z egzaminu
Opłata za egzamin wynosi 500 zł, a za wydanie certyfikatu 300 zł. Wysokość opłat określa minister w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 47 ustawy o transporcie drogowym, więc przed zapisem sprawdź aktualne kwoty w ITS.
Ustawa przewiduje zwolnienia dla absolwentów studiów:
- dyplom studiów drugiego stopnia, jednolitych magisterskich albo świadectwo studiów podyplomowych, których program obejmuje cały zakres załącznika I do rozporządzenia 1071/2009, zwalnia z całego egzaminu,
- dyplom studiów (także pierwszego stopnia) albo studiów podyplomowych obejmujących część tego zakresu zwalnia z części egzaminu w dziedzinach objętych programem.
Do wniosku o certyfikat dołącza się dyplom z suplementem lub inny dokument z programem studiów. ITS informuje, z jakich zagadnień kandydat nie jest zwolniony.
Jak się przygotować
Test sprawdza osiem różnych dziedzin, więc najlepiej uczyć się modułami: po kolei, aż każdy da stabilny wynik. Pytania z czterema odpowiedziami wymagają przeczytania wszystkich opcji, bo często dwie wyglądają na poprawne.
- Przerób moduły w trybie nauki. Gdy zdajesz wariant pasażerski, wybierz CKZ w przewozie osób.
- Rozwiąż egzamin próbny CKZ w przewozie rzeczy: 64 pytania, po 8 z każdego modułu, próg 39 (60%). Próg ustawiliśmy wyżej niż połowę, bo sama połowa z testu przy przeciętnym zadaniu nie da 60% łącznie.
- Ćwicz drugą część na zadaniach CKZ: koszty przewozu, czas pracy kierowców, odszkodowania z CMR i finanse firmy. Na egzaminie to zadania opisowe, u nas pytania obliczeniowe i sytuacyjne, które ćwiczą te same umiejętności.
- Czas jazdy i odpoczynki przypomnisz sobie we wpisie czas jazdy i odpoczynki kierowcy, bo ten temat wraca w module C i zawsze w zadaniu.
Nasze pytania są autorskie i oparte na przepisach. Wszystkie znajdziesz w bazie pytań.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1490 ze zm.), art. 37-39 (egzamin, komisje, zwolnienia) i art. 47 (opłaty).
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie przeprowadzenia procesu certyfikacji kompetencji zawodowych w transporcie drogowym (Dz.U. 2017 poz. 1352), zmienione rozporządzeniem z dnia 2 marca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 504).
- Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 (dostęp do zawodu przewoźnika drogowego), art. 3, 4 i 8 oraz załącznik I.
- Regulamin egzaminu ITS zatwierdzony przez ministra (Dz. Urz. Ministra Infrastruktury z 2023 r. poz. 42).
Materiał ma charakter pomocniczy w przygotowaniu do egzaminu i nie zastępuje przepisów, regulaminu ani informacji ITS.
Gotowy, żeby sprawdzić wiedzę?
Rozwiąż egzamin próbny